{"id":294,"date":"2026-11-09T14:28:30","date_gmt":"2026-11-09T14:28:30","guid":{"rendered":"https:\/\/kunstbos.nl\/?p=294"},"modified":"2026-11-10T19:24:47","modified_gmt":"2026-11-10T19:24:47","slug":"dame-blanche","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/2026\/11\/09\/dame-blanche\/","title":{"rendered":"Dame Blanche"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"800\" src=\"https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-1024x800.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-295\" style=\"width:730px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-1024x800.jpeg 1024w, https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-300x234.jpeg 300w, https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-768x600.jpeg 768w, https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-1536x1200.jpeg 1536w, https:\/\/kunstbos.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG_2199-2048x1600.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><sub>\u00c9douard Manet: \u2019Dans la serre\u2019. (1879) olieverf op doek \u00a0(115tx150cm) Alte Nationalgalerie, Berlijn<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><br>In het Amsterdamse Hotel Krasnapolsky gingen wij naar de Wintertuin. Daar speelde een orkestje tussen de palmen vanaf de galerij. De zanger croonde jaren \u201930 liedjes, terwijl het toch\u00a0allang\u00a0de jaren \u201950 was.\u00a0Op de plek van de Wintertuin was tot 1860 een bordeel gevestigd. Toen klonk er ook muziek en werd er door de meisjes gedanst om de klanten tot consumeren aan te zetten.<br>Mijn ouders dronken er een kopje koffie en ik kreeg een coupe ijs. Met een hoedje van slagroom en een\u00a0papieren\u00a0parasolletje. Buiten kon het sneeuwen en stormen, in de Wintertuin\u00a0met de palmbomen en\u00a0onder het hoge glazen dak leek het altijd zomer. Zo at\u00a0ik, al was het januari, een Dame Blanche uit zo\u2019n dofmetalen ijscoupe. Daar lag ze dan, koud en bloot, tot de ober er voorzichtig hete, vloeibare chocola uit een kannetje overheen goot, beginnend bij haar voeten en dan zo verder omhoog, tot haar hals bedekt was. Dame Blanche, een vreemde naam voor iets dat toch eigenlijk Dame Noir zou moeten heten.<br>Op dit schilderij komen we zo\u2019n Wintertuin tegen, geschilderd in 1879 door \u00c9douard Manet.\u00a0Ook met palmen in\u00a0Keulse potten. Op een groen geverfde tuinbank zit een jonge dame met een parasol. Een oudere heer met een sigaar in zijn hand buigt zich naar haar over. Alles op dit schilderij buigt zich naar haar over, het draait allemaal om haar. Maar het gekke is,\u00a0ze\u00a0schijnt\u00a0al die aandacht niet op\u00a0te merken. Of ze doet alsof.\u00a0<br>Ze doet een beetje denken aan een ijskoningin,\u00a0zo\u00a0stijf rechtop\u00a0zit ze\u00a0en staart voor zich uit, passief zoals vrouwen uit de betere standen in die tijd nu eenmaal tot nietsdoen waren veroordeeld, zoals hun moeders hen dat hadden geleerd. Lichtekooien mochten belangstelling tonen voor het andere geslacht, dat was hun beroep, maar een dame?\u00a0Nee.<br>Ondanks normen, etiquette en vermaningen was deze vrouw misschien juist het stralende middelpunt op zo\u2019n dameskransje, op een salon of tijdens een gezamenlijke wandeling. Dat zien we aan de sportieve strik onder haar kin, aan haar wandelparasol waarmee vrouwen in de jaren \u201970 van de 19<sup>de<\/sup>eeuw langs het bolwerk of\u00a0over\u00a0de Boulevard Haussmann in Parijs flaneerden.<br>Flaneren was een mode; \u00a0japon, hoedje, laarsjes, parasol, het liefst met een hondje, alles moest duidelijk maken van welke stand en welk slag de dame in kwestie was. Dan liep men gekleed in de nieuwste mode uit de Printemps, waarbij even werd gepauzeerd en thee gedronken in de Wintertuin, tot\u00a0de\u00a0echtgenoot hen dan met een rijtuig kwam ophalen.<br>Maar wie weet is deze dame met haar wandelhandschoenen een soort Odette, zoals we die kennen uit\u00a0<em>Un amour de Swann<\/em>\u00a0van Marcel Proust. Ze heeft haar linkerarm zelfverzekerd en een beetje brutaal op de rugleuning vlakbij de hand van de belangstellende heer op de rugleuning gelegd. Losjes en bevallig. En wat het beeld zelfs enigszins pikant maakt is dat die hand niet wordt beschermd door een handschoen. Daar geeft ze zich zomaar bloot.\u00a0Demonstratief.\u00a0Fluistert hij haar iets toe? Doet hij een voorstel?<br>Maar nee, Manet schilderde hier geen scabreuze sc\u00e8ne. Hij schilderde slechts het portret van het echtpaar Jules Guillemet. Niks geen verleiding,\u00a0zelfs geen overspel. Dit is een sc\u00e8ne uit een huwelijk. Om aan te geven dat de dame netjes getrouwd is met de heer die bij haar staat, bracht Manet de twee ongeschoeide handen bij elkaar en\u00a0schilderde\u00a0hij de trouwring aan hun beider linkerhanden.<br><br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In het Amsterdamse Hotel Krasnapolsky gingen wij naar de Wintertuin. Daar speelde een orkestje tussen de palmen vanaf de galerij. De zanger croonde jaren \u201930 liedjes, terwijl het toch\u00a0allang\u00a0de jaren \u201950 was.\u00a0Op de plek van de Wintertuin was tot 1860 een bordeel gevestigd. Toen klonk er ook muziek en werd er door de meisjes gedanst [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":295,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kunstbos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=294"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions\/298"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstbos.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}