De vergeten leraar van Hopper

De vergeten leraar van Hopper

Martin Lewis:’Shadow Dance’ (1930) droge naald (24,1×27,6 cm). Geveild in 2010 voor het recordbedrag van $ 50.400

Van de invloedrijke docenten van wie de Amerikaanse schilder, tekenaar en etser Edward Hopper (1882-1967) les kreeg, worden altijd Robert Henri, William Merritt Chase, Kenneth Hayes Miller, Arthur Ignatius Keller en Frank Vincent DuMond genoemd. Er is echter één die steevast ontbreekt en dat is de van oorsprong Australische kunstenaar Martin Lewis (1881-1962). Hij was de bron voor de cinematografische clair-obscur etsen van de stad waar Hopper zo goed in was. In de virtuoze etsen van Lewis komt het rauwe en vaak eenzame leven in een  stad als New York in de jaren ’10 tot ’50 tot leven, met een scherp gevoel voor het drama van de grote stad. Alles ademt de stijl van de ‘film noir’, een genre dat pas in de jaren ‘40 in de film tot bloei zou komen. Tussen 1915 en 1920 leerde Hopper van Lewis de kunst van het etsen; hij nam zelfs de stijl en de onderwerpen van Lewis over.
Hopper werkte vanuit universele thema’s, Lewis schiep anekdotes over het straatleven in de zomermaanden in New York, wanneer het asfalt ligt te dampen, de brandkranen openstaan en de inwoners op matrassen op de ijzeren brandtrappen slapen. Zijn etsen zouden als illustraties kunnen dienen bij de romans van Truman Capote, Salinger, Dorothy Parker, Dashiell Hammett en Raymond Chandler.
Toch raakte Martin Lewis aan het eind van zijn leven als snel in de vergetelheid. Het eeuwige verschil in aandacht voor schilderkunst en grafiek speelde hem parten.
Martin Lewis werd op 9 juli 1880 geboren in Castlemaine, Australië, als tweede van acht kinderen. In 1909 woonde hij in New York, waar hij commerciële illustraties maakte. In deze periode bracht hij Hopper de techniek van het etsen bij en het is frappant hoe beide een vergelijkbare stadssfeer wisten te scheppen. 
Tussen 1925 en 1935 exposeerde hij met veel succes zijn bekendste etsen. Zijn zwart-wit prenten, voornamelijk van nachtelijke scènes van niet-toeristische straattaferelen in New York City werden beroemd. Tijdens de Amerikaanse Depressie was hij vier jaar lang gedwongen om naar het platteland van Connecticut te verhuizen. Toen hij in New York terugkeerde was er geen belangstelling meer voor zijn werk. Martin Lewis stierf in 1962 en raakte vrijwel onmiddellijk vergeten.