
Visualia 1603
Op een foto staat baron Adolphe de Meyer op een balkon van een palazzo in Venetië. Hij kijkt ontspannen over de rand naar de drukte op het Canal Grande. Het is 1905 en de foto wordt gemaakt door niemand minder dan Gertrude Käsebier, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Picturalisme in de fotografie waarbij het gaat om schilderachtige grijstonen. Het is een kooldruk, niet onbelangrijk om te vermelden omdat het verklaart waarom Venetië er als een droom uitziet. Bovendien gaat de kwaliteit in de loop van de tijd nauwelijks achteruit. De foto’s op de prachtige tentoonstelling Adolphe de Meyer, The substance of a Venetian Dream in het Amsterdamse Huis Marseille zien er uit alsof de zuurstof uit een verleden tijd nog in te ademen is.
De in Parijs geboren Adolphe de Meyer (1868-1946) was als fotograaf minstens zo beroemd als Gertrude Käsebier, maar raakte op den duur vergeten. Hij was niet alleen een picturalist, maar ook een virtuoos portretfotograaf en één van degenen die de modefotografie uitvond. Zijn modefoto’s zijn ware kunstwerken waarop de modellen in modern-theatrale of ontspannen poses onderdeel worden van een droomachtige omgeving. Je denkt niet alleen: zo’n outfit wil ik ook hebben, je verlangt vooral om in zo’n verrukkelijke wereld te leven en daar horen die kleren vanzelf in thuis. De Meyer was echter meer dan fotograaf, hij was ook kunstverzamelaar, interieurontwerper, schrijver en journalist. Een influencer, zouden we nu zeggen.
In Huis Marseille lopen we langs en door een wereld die er betoverend uitziet, wat je bij een onderwerp als Venetië natuurlijk al snel hebt. Maar bij De Meyer is die betovering niet alleen zichtbaar maar ook voelbaar. We dwalen door weelderig begroeide palazzotuinen met doorkijkjes op Palazzo Barbi-Valier in een bocht van het Canal Grande waar hij een tijdlang woonde. Op die foto’s is iets bijzonders aan de hand. Adolphe de Meyer gebruikte daarvoor een Pinkham&Smith-lens die zijn handelsmerk zou worden. Die lens zorgt ervoor dat het midden van de foto ongewoon scherp is terwijl het beeld naar de randen toe vervaagt.
In het leven van Adolphe de Meyer verscheen een vrouwelijke metgezel, partner en echtgenote, de baronesse Olga Caraciollo, schrijfster, model en muze, die in 1900 met Adolphe trouwde, een huwelijk dat bekend stond bekend om zijn flamboyante levensstijl. Ze stond model voor Whistler, Singer-Sargent, Boldoni en was bevriend met Aubrey Beardsley. Als Olga de Meyer zou ze de geschiedenis ingaan als een van die bijzondere vrouwen van Britse adel die hun stempel drukten op het leven en werk van menige kunstenaar. We zien haar op een foto van Adolphe de Meyer met de ellebogen op een tafeltje, de kin ondersteund door haar handen, terwijl ze ons met haar donkere ogen onder het Venetiaans rode haar – op deze zwart-wit foto natuurlijk niet zichtbaar – indringend en zelfbewust aankijkt.
Eric Bos
‘Adolphe de Meyer, The Substance of a Venetian Dream’, Huis Marseille, Keizersgracht 401, Amsterdam. Open: Elke dag 10-18 uur. T/m 7 februari 2027.





